TÌNH HUỐNG PHÁP LUẬT VỀ HÔN NHÂN VÀ GIA ĐÌNH

TÌNH HUỐNG PHÁP LUẬT VỀ TRANH CHẤP PHÂN CHIA DI SẢN THỪA KẾ KHÔNG CÓ DI CHÚC

1. Nội dung tình huống Ông Nguyễn Văn Thành và bà Phạm Thị Hương là vợ chồng, có một người con chung là anh Nguyễn Văn Tuấn. Ngoài ra, ông Thành có một người con riêng là anh Nguyễn Văn Hải. Quan hệ cha, con giữa ông Thành và anh Hải đã được xác lập theo đúng quy định của pháp luật về hộ tịch. Trong thời kỳ hôn nhân, ông Thành và bà Hương cùng tạo lập được một ngôi nhà và quyền sử dụng đất. Sau khi ông Thành mất, không để lại di chúc, anh Hải yêu cầu được chia thừa kế đối với phần di sản do ông Thành để lại. Bà Hương và anh Tuấn không đồng ý vì cho rằng anh Hải là con riêng của ông Thành nên không có quyền hưởng thừa kế. Cha, mẹ của ông Thành đều đã chết trước ông Thành nên bà Hương và anh Tuấn cho rằng chỉ hai mẹ con bà được hưởng di sản. Anh Hải không đồng ý, cho rằng mình là con của ông Thành và có quyền hưởng di sản do cha để lại. Do các bên không thống nhất được việc phân chia di sản, anh Hải đề nghị Tổ hòa giải ở cơ sở tiến hành hòa giải. 2. Xác định mâu thuẫn, nguyên nhân - Mâu thuẫn: Mâu thuẫn giữa anh Hải với bà Hương và anh Tuấn về quyền hưởng và việc phân chia di sản thừa kế của ông Thành. - Nguyên nhân: Bà Hương và anh Tuấn cho rằng anh Hải là con riêng của ông Thành nên không có quyền hưởng thừa kế đối với di sản do ông Thành để lại. 3. Căn cứ pháp luật để hòa giải - Điều 612 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định di sản bao gồm tài sản riêng của người chết và phần tài sản của người chết trong tài sản chung với người khác - Điểm a khoản 1 Điều 650 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định thừa kế theo pháp luật được áp dụng trong trường hợp không có di chúc. - Điểm a khoản 1 Điều 651 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết. - Khoản 2 Điều 651 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định những người thừa kế cùng hàng được hưởng phần di sản bằng nhau. - Khoản 1 Điều 33 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 quy định về tài sản chung của vợ chồng. 4. Hướng giải quyết Hòa giải viên phân tích cho bà Hương và anh Tuấn hiểu rõ quy định của pháp luật. Nhà và đất do ông Thành và bà Hương cùng tạo lập trong thời kỳ hôn nhân là tài sản chung của vợ chồng. Sau khi ông Thành mất không để lại di chúc, phần tài sản thuộc quyền của ông Thành trong khối tài sản chung được xác định là di sản và chia theo pháp luật cho những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất gồm bà Hương, anh Tuấn và anh Hải. Anh Hải tuy là con riêng của ông Thành nhưng quan hệ cha, con đã được xác lập hợp pháp nên có quyền hưởng thừa kế như anh Tuấn. Về đạo lý, anh Tuấn và anh Hải đều là con của ông Thành, là anh em cùng cha nên cần tôn trọng quyền lợi của nhau. Anh Hải chỉ được hưởng phần thừa kế trong di sản do cha để lại, không ảnh hưởng đến phần tài sản thuộc quyền của bà Hương. Không nên vì tài sản mà làm ảnh hưởng đến tình cảm anh em, gia đình.

Đăng thông tin sai sự thật, xúc phạm người khác trên mạng xã hội

1. Nội dung tình huống Chị Nguyễn Thị Lan và chị Trần Thị Hương cùng sinh sống tại một thôn trên địa bàn xã. Trong quá trình sinh hoạt, giữa hai người phát sinh mâu thuẫn cá nhân và có lời qua tiếng lại. Do bức xúc, chị Lan sử dụng tài khoản Facebook cá nhân đăng bài viết nói về chị Hương. Trong bài viết, chị Lan sử dụng hình ảnh của chị Hương, đăng tải một số thông tin sai sự thật về chị Hương và sử dụng những lời lẽ có tính chất xúc phạm danh dự, nhân phẩm của chị Hương. Không dừng lại ở đó, chị Lan còn đăng bài vào một số hội, nhóm trên Facebook và đề nghị những người quen chia sẻ để “cho mọi người cùng biết”. Sau đó, bài viết được nhiều người bình luận, chia sẻ, khiến thông tin lan truyền rộng rãi, ảnh hưởng đến danh dự, uy tín và cuộc sống của chị Hương. Khi chị Hương yêu cầu gỡ bỏ bài viết và cải chính thông tin, chị Lan cho rằng: “Facebook là tài khoản cá nhân của tôi, tôi có quyền đăng những gì mình muốn”. 2. Câu hỏi - Quan điểm của chị Lan cho rằng tài khoản Facebook cá nhân nên có quyền đăng bất cứ nội dung nào có đúng không? - Hành vi đăng tải, chia sẻ thông tin sai sự thật, có lời lẽ xúc phạm danh dự, nhân phẩm của người khác trên mạng xã hội có vi phạm pháp luật không? - Chị Lan có thể bị xử lý như thế nào? 3. Trả lời và phân tích tình huống Quan điểm của chị Lan là không đúng. Mạng xã hội là môi trường để cá nhân trao đổi, chia sẻ thông tin nhưng việc sử dụng tài khoản cá nhân phải tuân thủ pháp luật. Người sử dụng phải chịu trách nhiệm đối với nội dung mình đăng tải, cung cấp và chia sẻ. Việc lợi dụng mạng xã hội để cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo, sai sự thật, xuyên tạc, vu khống hoặc xúc phạm danh dự, nhân phẩm của cá nhân là hành vi có thể bị xử lý theo quy định của pháp luật. Do đó, nếu xác định những thông tin chị Lan đăng tải là sai sự thật hoặc nội dung đăng tải có tính chất vu khống, xúc phạm danh dự, nhân phẩm của chị Hương thì tùy tính chất, mức độ và hậu quả của hành vi, chị Lan có thể bị xử phạt vi phạm hành chính hoặc, nếu đủ yếu tố cấu thành tội phạm, bị truy cứu trách nhiệm hình sự. 4. Xử lý vi phạm a) Xử phạt vi phạm hành chính Từ ngày 01/7/2026, việc xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực này được thực hiện theo Nghị định số 174/2026/NĐ-CP ngày 15/5/2026 của Chính phủ, quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bưu chính, viễn thông, tần số vô tuyến điện, giao dịch điện tử và công nghệ thông tin. Theo quy định hiện hành, hành vi cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo, thông tin sai sự thật, xuyên tạc, vu khống, xúc phạm uy tín của tổ chức hoặc danh dự, nhân phẩm của cá nhân trên mạng xã hội có thể bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 15.000.000 đồng; đồng thời có thể bị áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả là buộc gỡ bỏ thông tin vi phạm. Như vậy, nếu hành vi của chị Lan được xác định thuộc trường hợp nêu trên và chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự thì có thể bị xử phạt vi phạm hành chính theo quy định. b) Trách nhiệm hình sự Trường hợp hành vi có tính chất, mức độ nghiêm trọng và đủ yếu tố cấu thành tội phạm thì người thực hiện còn có thể bị xem xét truy cứu trách nhiệm hình sự theo định lại Bộ Luật Hình sự. Việc có bị truy cứu trách nhiệm hình sự hay không phải căn cứ vào nội dung bài đăng, tính chất, mức độ xúc phạm, ý thức của người đăng, phạm vi phát tán, hậu quả xảy ra và các chứng cứ cụ thể của vụ việc. 5. Hướng giải quyết tình huống Khi phát hiện thông tin xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của mình trên mạng xã hội, chị Hương cần lưu giữ các tài liệu, chứng cứ liên quan như bài viết, hình ảnh, bình luận, đường dẫn, thông tin tài khoản đăng tải và các tài liệu chứng minh hậu quả xảy ra. Chị Hương có quyền yêu cầu người đăng chấm dứt hành vi, gỡ bỏ thông tin vi phạm, cải chính, xin lỗi và thực hiện các nghĩa vụ khác theo quy định; đồng thời có thể cung cấp thông tin, tài liệu cho cơ quan có thẩm quyền để được xem xét, giải quyết. 6. Bài học pháp luật Mỗi cá nhân phải chịu trách nhiệm đối với nội dung mình đăng tải, bình luận và chia sẻ trên không gian mạng. Tài khoản mạng xã hội là tài khoản cá nhân nhưng không phải là không gian nằm ngoài sự điều chỉnh của pháp luật. Khi phát sinh mâu thuẫn, người dân cần lựa chọn cách thức giải quyết phù hợp, bình tĩnh trao đổi, hòa giải hoặc đề nghị cơ quan có thẩm quyền giải quyết; không sử dụng mạng xã hội để bôi nhọ, xúc phạm, vu khống hoặc phát tán thông tin sai sự thật về người khác. Thông điệp: “Ứng xử văn minh trên không gian mạng – Không đăng tin sai sự thật, không xúc phạm danh dự, nhân phẩm của người khác.”

XÃ DÂN CHỦ TỔ CHỨC HỘI NGHỊ BỒI DƯỠNG NGHIỆP VỤ TUYÊN TRUYỀN PHÁP LUẬT VÀ HÒA GIẢI Ở CƠ SỞ NĂM 2026

Sáng ngày 14/10/2026, tại Trung tâm Hội nghị UBND xã Dân Chủ, UBND xã tổ chức Hội nghị bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng, nghiệp vụ cho đội ngũ tuyên truyền viên pháp luật, hòa giải viên ở cơ sở và phổ biến một số văn bản pháp luật mới có hiệu lực thi hành trong năm 2026, 2027.

Những người được trợ giúp pháp lý từ ngày 01/01/2027

Ngày 23/4/2026, Quốc hội khóa XVI đã thông qua Luật số 05/2026/QH16 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trợ giúp pháp lý, có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2027. Luật có nhiều nội dung mới, trong đó đáng chú ý là việc mở rộng diện người được trợ giúp pháp lý, góp phần tạo điều kiện để người dân, nhất là các đối tượng yếu thế, người có hoàn cảnh khó khăn được tiếp cận dịch vụ pháp lý miễn phí của Nhà nước. Theo khoản 2 Điều 1 Luật số 05/2026/QH16, sửa đổi, bổ sung Điều 7 Luật Trợ giúp pháp lý, người được trợ giúp pháp lý gồm: 1. Người có công với cách mạng; cha đẻ, mẹ đẻ, vợ, chồng, con của liệt sĩ và người có công nuôi liệt sĩ. 2. Người thuộc hộ nghèo, người thuộc hộ cận nghèo. 3. Người nhiễm chất độc da cam. 4. Người khuyết tật. 5. Trẻ em. 6. Người dân tộc thiểu số cư trú ở vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn; người dân tộc thiểu số rất ít người. 7. Người được hưởng trợ cấp xã hội hằng tháng là người cao tuổi, người bị bạo lực trong vụ việc bạo lực gia đình, người nhiễm HIV. 8. Người lao động có thu nhập thấp là người bị buộc tội, bị hại. 9. Người có khó khăn đột xuất do gặp thiên tai hoặc hỏa hoạn được trợ giúp pháp lý đối với vụ việc liên quan trực tiếp đến khắc phục hậu quả xảy ra với họ bởi sự kiện này. 10. Người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi là người bị tố giác, người bị kiến nghị khởi tố, người bị giữ trong trường hợp khẩn cấp, người bị buộc tội, bị hại, người làm chứng, người chấp hành biện pháp xử lý chuyển hướng, phạm nhân theo quy định của Luật Tư pháp người chưa thành niên. 11. Nạn nhân, người đang trong quá trình xác định là nạn nhân của hành vi mua bán người và người dưới 18 tuổi đi cùng theo quy định của Luật Phòng, chống mua bán người. 12. Cá nhân bị thiệt hại mà không thuê người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp theo quy định của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước. 13. Người nước ngoài theo điều ước quốc tế mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên có quy định được trợ giúp pháp lý. 14. Người được trợ giúp pháp lý khác theo quy định của pháp luật. Theo quy định của Luật Trợ giúp pháp lý, trợ giúp pháp lý là việc cung cấp dịch vụ pháp lý miễn phí cho người được trợ giúp pháp lý trong vụ việc trợ giúp pháp lý, góp phần bảo đảm quyền con người, quyền công dân và bình đẳng trước pháp luật. Người được trợ giúp pháp lý có quyền được trợ giúp pháp lý mà không phải trả tiền, lợi ích vật chất hoặc lợi ích khác. Người thuộc diện được trợ giúp pháp lý khi có nhu cầu có thể liên hệ Trung tâm Trợ giúp pháp lý nhà nước hoặc tổ chức tham gia trợ giúp pháp lý theo quy định để được hướng dẫn, trợ giúp pháp lý miễn phí. Việc sửa đổi, bổ sung quy định về người được trợ giúp pháp lý góp phần mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ pháp lý miễn phí của Nhà nước đối với các đối tượng thuộc diện được trợ giúp pháp lý, nhất là người có hoàn cảnh khó khăn và các nhóm cần được bảo vệ theo quy định của pháp luật./.

CÁC HÀNH VI BỊ NGHIÊM CẤM VỀ AN NINH MẠNG THEO QUY ĐỊNH CỦA LUẬT AN NINH MẠNG NĂM 2025

Luật An ninh mạng được Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XV, Kỳ họp thứ 10 thông qua ngày 10 tháng 12 năm 2025 và có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 7 năm 2026. Luật được ban hành nhằm bảo đảm an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội trên không gian mạng; phòng ngừa, phát hiện, ngăn chặn và xử lý kịp thời các hành vi vi phạm, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân. Một trong những nội dung quan trọng của Luật là quy định các hành vi bị nghiêm cấm về an ninh mạng. Theo Điều 3 Luật An ninh mạng năm 2025, các hành vi bị nghiêm cấm về an ninh mạng gồm: “1. Đăng tải, phát tán thông tin có nội dung sau trên không gian mạng: a) Tuyên truyền chống Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam bao gồm: tuyên truyền xuyên tạc, phỉ báng chính quyền nhân dân; chiến tranh tâm lý, kích động chiến tranh xâm lược, chia rẽ, gây thù hận giữa các dân tộc, tôn giáo và nhân dân các nước; xúc phạm dân tộc, quốc kỳ, quốc huy, quốc ca, vĩ nhân, lãnh tụ, danh nhân, anh hùng dân tộc; b) Xuyên tạc lịch sử, phủ nhận thành tựu cách mạng, phá hoại khối đại đoàn kết toàn dân tộc, xúc phạm tôn giáo, phân biệt đối xử về giới, phân biệt chủng tộc; c) Bịa đặt, vu khống, thông tin sai sự thật, xâm phạm nhân phẩm, danh dự, uy tín của người khác hoặc gây thiệt hại đến quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân khác; d) Sai sự thật gây hoang mang trong Nhân dân, gây thiệt hại cho hoạt động kinh tế - xã hội, gây khó khăn cho hoạt động bình thường của cơ quan nhà nước hoặc người thi hành công vụ, xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân khác; thông tin bịa đặt, sai sự thật về sản phẩm, hàng hóa, tiền, trái phiếu, tín phiếu, công trái, séc và các loại giấy tờ có giá khác; thông tin bịa đặt, sai sự thật trong lĩnh vực tài chính, ngân hàng, thương mại điện tử, kinh doanh theo phương thức đa cấp, chứng khoán. 2. Thực hiện hành vi sau trên không gian mạng: a) Tổ chức, hoạt động, câu kết, xúi giục, mua chuộc, lừa gạt, lôi kéo, đào tạo, huấn luyện người chống Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam; b) Kích động, kêu gọi, vận động, xúi giục, đe dọa, gây chia rẽ, tiến hành hoạt động vũ trang hoặc dùng bạo lực nhằm chống chính quyền nhân dân; kêu gọi, vận động, xúi giục, đe dọa, lôi kéo tụ tập đông người gây rối, chống người thi hành công vụ, cản trở hoạt động của cơ quan, tổ chức gây mất ổn định về an ninh, trật tự; c) Chiếm đoạt, mua bán, thu giữ, cố ý làm lộ thông tin thuộc bí mật nhà nước, bí mật công tác, bí mật kinh doanh; chiếm đoạt, mua bán, thu giữ, cố ý làm lộ bí mật cá nhân, bí mật gia đình và đời sống riêng tư gây ảnh hưởng đến danh dự, uy tín, nhân phẩm, quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân; cố ý nghe lén, ghi âm, ghi hình trái phép các cuộc đàm thoại trên không gian mạng; tiết lộ thông tin về sản phẩm mật mã dân sự, thông tin về khách hàng sử dụng hợp pháp sản phẩm mật mã dân sự; sử dụng, kinh doanh các sản phẩm mật mã dân sự không rõ nguồn gốc; d) Hoạt động mại dâm, tệ nạn xã hội, mua bán người, các bộ phận cơ thể người; tuyên truyền văn hóa phẩm dâm ô, đồi trụy; kích động, cổ xúy bạo lực, lối sống trụy lạc, lệch chuẩn, phá hoại thuần phong, mỹ tục của dân tộc, đạo đức xã hội, sức khỏe của cộng đồng; đ) Lừa đảo chiếm đoạt tài sản; tổ chức đánh bạc, đánh bạc qua mạng Internet; trộm cắp cước viễn thông quốc tế trên nền Internet; tuyên truyền, quảng cáo, mua bán hàng hóa, dịch vụ thuộc danh mục cấm theo quy định của pháp luật; vi phạm bản quyền và sở hữu trí tuệ trên không gian mạng; e) Giả mạo trang thông tin điện tử của cơ quan, tổ chức, cá nhân; làm giả, lưu hành, trộm cắp, mua bán, thu thập, trao đổi trái phép thông tin thẻ tín dụng, tài khoản ngân hàng, tài sản mã hóa, tài sản số của người khác; phát hành, cung cấp, sử dụng trái phép các phương tiện thanh toán; giả mạo giấy tờ của cơ quan, tổ chức; g) Sử dụng trí tuệ nhân tạo hoặc công nghệ mới để giả mạo video, hình ảnh, giọng nói của người khác trái quy định của pháp luật; tạo lập, đăng tải, phát tán thông tin quy định tại khoản 1 Điều này; h) Thu thập, sử dụng, phát tán, trao đổi, chuyển nhượng, kinh doanh trái pháp luật thông tin, dữ liệu cá nhân của người khác; i) Hướng dẫn, xúi giục, lôi kéo, kích động người khác phạm tội hoặc thực hiện hành vi vi phạm pháp luật; k) Thực hiện hành vi khác trên không gian mạng bằng việc sử dụng công nghệ thông tin, phương tiện điện tử để vi phạm pháp luật về an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội. 3. Thực hiện tấn công mạng, khủng bố mạng, gián điệp mạng, tội phạm mạng, tội phạm sử dụng công nghệ cao; gây sự cố, tấn công, xâm nhập, chiếm quyền điều khiển, làm sai lệch, gián đoạn, ngưng trệ, tê liệt hoặc phá hoại hệ thống thông tin. 4. Sản xuất, đưa vào sử dụng công cụ, phương tiện, phần mềm hoặc có hành vi cản trở, gây rối loạn hoặc phát tán thư rác, tin nhắn rác, cuộc gọi rác, chương trình tin học gây hại đến hoạt động của mạng viễn thông, mạng Internet, mạng máy tính, hệ thống thông tin, hệ thống xử lý và điều khiển thông tin, phương tiện điện tử. 5. Xâm nhập trái phép vào mạng viễn thông, mạng máy tính, hệ thống thông tin, hệ thống xử lý và điều khiển thông tin, cơ sở dữ liệu, phương tiện điện tử của người khác. 6. Chống lại hoặc cản trở hoạt động của lực lượng bảo vệ an ninh mạng; tấn công, vô hiệu hóa trái pháp luật làm mất tác dụng biện pháp bảo vệ an ninh mạng. 7. Lợi dụng hoặc lạm dụng hoạt động bảo vệ an ninh mạng để xâm phạm chủ quyền, lợi ích, an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội, quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân hoặc để trục lợi. 8. Hành vi khác vi phạm quy định của Luật này.” Mỗi cơ quan, tổ chức và cá nhân khi tham gia không gian mạng cần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, chủ động bảo vệ thông tin, dữ liệu cá nhân; không đăng tải, chia sẻ, phát tán thông tin sai sự thật; không thực hiện hoặc tiếp tay cho các hành vi bị pháp luật nghiêm cấm. Khi phát hiện dấu hiệu vi phạm pháp luật trên không gian mạng, cần kịp thời thông báo cho cơ quan có thẩm quyền để xem xét, xử lý theo quy định, góp phần xây dựng không gian mạng an toàn, lành mạnh và văn minh./.

Bài mới nhất

Đọc nhiều

© TRANG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ XÃ DÂN CHỦ